Od dziś kierowców w całej Polsce obowiązują istotne zmiany w prawie o ruchu drogowym. Nowelizacja rozszerza możliwość zatrzymania prawa jazdy za nadmierną prędkość także poza terenem zabudowanym i wprowadza ostrzejsze sankcje za najbardziej niebezpieczne zachowania na drodze.
Zmiany przygotowane przez Ministerstwo Infrastruktury mają przede wszystkim ograniczyć liczbę wypadków śmiertelnych, do których najczęściej dochodzi na drogach poza miastami.
„50 plus” już nie tylko w terenie zabudowanym
Dotychczas utrata prawa jazdy na trzy miesiące groziła za przekroczenie prędkości o ponad 50 km/h wyłącznie w obszarze zabudowanym. Teraz taka sama sankcja obejmuje również jednojezdniowe drogi dwukierunkowe poza terenem zabudowanym.
W praktyce oznacza to, że kierowca, który na drodze z limitem 90 km/h pojedzie szybciej niż 140 km/h, automatycznie straci uprawnienia na trzy miesiące.
Zaostrzone zostały także konsekwencje dla osób, które mimo zatrzymania prawa jazdy nadal wsiadają za kierownicę. W takiej sytuacji dokument może zostać formalnie cofnięty, a nie – jak wcześniej – jedynie wydłużony okres jego zatrzymania.
Koniec pobłażliwości dla nielegalnych wyścigów
Od 29 stycznia obowiązują również przepisy zaostrzające odpowiedzialność karną za organizowanie i udział w nielegalnych wyścigach. Odpowiedzialność ponoszą zarówno organizatorzy, jak i uczestnicy – nawet jeśli nie doszło do wypadku. Grozi za to od 3 miesięcy do 5 lat więzienia.
Nowością jest także przestępstwo tzw. jazdy brawurowej. Odpowiedzialność karna może dotyczyć kierowcy, który jednocześnie rażąco przekracza prędkość, łamie inne przepisy i naraża innych na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia lub zdrowia.
W najpoważniejszych przypadkach – np. gdy dojdzie do wypadku śmiertelnego podczas wyścigu lub jazdy mimo sądowego zakazu – kara może sięgnąć nawet 10 lat pozbawienia wolności. Wprowadzono też obowiązkowy dożywotni zakaz prowadzenia pojazdów dla osób, które złamią wcześniej orzeczony zakaz. Przy stężeniu alkoholu co najmniej 1,5 promila sąd obligatoryjnie orzeknie przepadek pojazdu.
Nowe obowiązki obejmą także organizatorów większych spotkań motoryzacyjnych – przy prezentacji ponad 10 pojazdów w przestrzeni publicznej konieczne będzie wcześniejsze zgłoszenie wydarzenia do gminy.
17-latkowie za kierownicą – ale pod kontrolą
Od 3 marca prawo jazdy kategorii B będą mogły uzyskać osoby, które ukończyły 17 lat. Kurs można rozpocząć już w wieku 16 lat i 9 miesięcy.
Młody kierowca do momentu osiągnięcia pełnoletności będzie jednak objęty szczególnymi zasadami. Przez pierwsze sześć miesięcy – lub do ukończenia 18 lat – będzie mógł prowadzić samochód wyłącznie w towarzystwie opiekuna spełniającego określone wymogi (minimum 25 lat i co najmniej 5 lat posiadania prawa jazdy kategorii B).
Tak wydane prawo jazdy będzie ważne wyłącznie na terenie Polski. Do 18. roku życia młody kierowca nie będzie mógł wykonywać przewozu osób ani rzeczy w ramach działalności zarobkowej.
Kaski obowiązkowe dla najmłodszych
Kolejna zmiana wejdzie w życie 3 czerwca 2026 r. Od tego dnia dzieci i młodzież do 16. roku życia będą musieli jeździć w kaskach ochronnych – zarówno na rowerach, jak i hulajnogach elektrycznych oraz urządzeniach transportu osobistego.
Podniesiono również minimalny wiek użytkowników hulajnóg elektrycznych i podobnych urządzeń z 10 do 13 lat.
Skala zmian pokazuje, że ustawodawca zdecydowanie zaostrza kurs wobec najbardziej ryzykownych zachowań na drodze. Czy nowe regulacje realnie przełożą się na poprawę bezpieczeństwa? Odpowiedź przyniosą najbliższe miesiące i statystyki wypadków.
